نمود و نگذارد تا آن شهر بدست خوارزميان افتد تا عاقبة الامر سلطان جلال الدّين اضطرارا از سر محاصرهء برخاسته راه خود پيش گرفت « 1 » ، ( 71 ) ص 246 س 5 ، مظفّر الدّين كوكبورى ، يعنى ملك معظّم ابو سعيد مظفّر الدّين كوكبورى « 2 » بن زين الدّين على كوچك بن بكتكين بن محمّد از طوايف تركمان حاكم اربل و شهرزور و از سرداران مشهور صلاح الدّين ايّوبى ، در اوايل جوانى از جانب اتابكان موصل از سلسلهء آقسنقرى حاكم حرّان از بلاد جزيره بود ، و در سنهء 578 به خدمت سلطان صلاح الدّين ايّوبى پيوست و از جملهء مقرّبان مخصوص وى گرديد و از اين تاريخ ببعد تا سنهء 586 صاحب‌ترجمه در غالب غزوات و محاربات سلطان مذكور با صليبيّين فرنگ حاضر و ملازم ركاب او بود و شجاعتهاى فوق العاده در آن جنگها از وى بظهور رسيد بخصوص در وقعهء مشهور حطّين « 3 » در سنهء 583 كه قريب سى هزار نفر از عساكر فرنگ در آن وقعه كشته و سى هزار نفر ديگر اسير شدند « 4 » ، در سنهء 581 سلطان صلاح الدّين خواهر خود ربيعه خاتون را بحبالهء نكاح وى درآورد ، و در سنهء 586 پس از وفات برادر صاحب‌ترجمه زين الدّين يوسف بن على كوچك حاكم اربل سلطان صلاح الدّين حكومت بلاد اربل را بوى ارزانى داشت و شهرزور را نيز بر آن مزيد كرد و وى در همين سال از خدمت سلطان صلاح الدّين جدا شده بمقرّ حكومت خود پيوست و تا آخر عمر يعنى تا چهل و چهار سال ديگر در همان وظيفه و شغل باقى بود ، در سنهء 612 در موقعى كه ملوك

--> ( 1 ) براى اطّلاع از تفصيل احوال مظفّر الدّين وجه السّبع رجوع شود بابن الأثير در حوادث سنوات 603 ، 604 ، 612 ، 622 ( جلد 12 ص 120 ، 128 ، 141 ، 195 ) ، ( 2 ) كوكبورى از اعلام تركى است بمعنى « گرگ كبود » ( « و هذا اسم تركىّ معناه بالعربيّة ذئب ازرق » - ابن خلّكان 2 : 9 ) ، از « كوك » بمعنى كبود و « بورى » يا « برو » بمعنى گرگ ( ترجمان عربى و تركى طبع هوتسما ص 11 و 31 از متن و 33 و 61 از ترجمه ) ، ( 3 ) ابن خلّكان 2 : 6 ، ( 4 ) كتاب الرّوضتين ابو شامهء مقدّسى 2 : 82 ،